Wat gebeurt er in je dunne darm?
Om te begrijpen wat coeliakie doet, kun je de binnenkant van een gezonde dunne darm het best vergelijken met een zacht, hoogpolig tapijt. De darmwand zit vol met miljoenen villi (darmvlokken). Je kan deze vlokken het best vergelijken met actieve, kleine vingertjes. Ze vangen alle vitaminen en mineralen uit je voeding op. Zonder gezonde villi heeft je lichaam simpelweg geen brandstof.
De aanval op de dunne darm (Villusatrofie)
Wanneer iemand met coeliakie gluten eet, valt het eigen afweersysteem de darmvlokken aan. De villi raken chronisch ontstoken en vlakken af. In de medische wereld noemen we dit villusatrofie.
De gevolgen: wat je niet opneemt
Omdat het opnameoppervlak in de darm sterk verkleind is, glijden de voedingsstoffen langs de darmwand zonder opgenomen te worden. Dit leidt tot ernstige tekorten in je lichaam:
- ijzer en vitamine B12: veroorzaakt extreme vermoeidheid en bloedarmoede
- calcium en vitamine D: leidt tot botontkalking (osteoporose)
- lange termijn: kan leiden tot onvruchtbaarheid en achteruitgang van algehele gezondheid
De gouden regel: stop NOOIT voortijdig met gluten!
Vermoed je dat je coeliakie hebt? Blijf dan gluten eten tot je volledig getest bent. Als je stopt met het eten van gluten vóór de medische testen, herstellen de darmvlokken zich. Hierdoor is een correcte diagnose via bloedonderzoek en darmbiopsie onmogelijk. Eerst bloedonderzoek en biopt, daarna starten met het glutenvrije dieet.
Het herstel: rust voor je darmen
Gelukkig is de dunne darm enorm veerkrachtig. Zodra je start met een strikt glutenvrij dieet, krijgt je darm rust. De aanval stopt en het lichaam begint aan een krachtige wederopbouw. De villi herstellen zich na verloop van tijd meestal volledig. Wel is het belangrijk om te weten dat sommige complicaties, zoals osteoporose, niet volledig omkeerbaar zijn. Een vroege diagnose is dus cruciaal.
Nog enkele feiten op een rij:
- Levenslang: Er bestaat geen medicatie voor coeliakie. De enige behandeling is een levenslang strikt glutenvrij dieet.
- Oorzaken: De precieze oorzaak van coeliakie is nog niet gekend. Waarschijnlijk is het een combinatie van omgevingsfactoren en erfelijkheid. Heb je een ouder, broer of zus met de diagnose? Dan is de kans ongeveer 1 op 10 dat jij ook coeliakie hebt of ontwikkelt.
- Uiteenlopende symptomen: Het klachtenpatroon bij coeliakie is zeer uiteenlopend. De meest voorkomende symptomen zijn maagdarmklachten, vermoeidheid, bloedarmoede, botontkalking, depressie, onvruchtbaarheid, neurologische problemen, ... Daarom noemen we coeliakie ook wel de kameleon onder de ziektes.
- Elke leeftijd: Coeliakie kan op elke leeftijd doorbreken. Het kan zich openbaren bij baby’s na hun eerste glutenvolle hapjes, maar evengoed bij volwassenen of ouderen. Vaak is de ziekte bij volwassenen al langer aanwezig, maar werd de correcte diagnose nooit eerder gesteld.
Ontdek meer
Vermoed je dat jouw klachten te maken hebben met coeliakie?
Navigeer hieronder direct verder:
