Kruisbesmetting & koken thuis

Wanneer er in huis zowel met als zonder gluten gekookt wordt, is een gestructureerde aanpak onmisbaar. 

Opslag en bewaring in de keuken

• De bovenste plank: Bewaar glutenvrije producten altijd op de bovenste plank van de keukenkastjes en de koelkast. 
• Duidelijke labels: Geef glutenvrije producten een vaste, herkenbare zone. Voorzie geopende verpakkingen eventueel van een opvallende sticker of markering.
• Het gevaar van ‘dippen’: Een mes of lepel die eerst met een gewone boterham in aanraking is gekomen en daarna in de pot choco, confituur of boter gaat, laat glutenkruimels achter in de pot. Koop daarom eigen potten voor de coeliakiepatiënt en markeer duidelijk met ‘GV’ (Glutenvrij). 

Keukenmaterialen: wat moet apart?

Niet elk materiaal is even gemakkelijk volledig glutenvrij te reinigen. Sommige materialen houden glutenresten hardnekkig vast in hun structuur:

• hout: is poreus en vertoont microscopische groeven waarin gluten achterblijft, hoe grondig je deze ook afwast. Vervang houten snijplanken, deegrollen en houten lepels voor de glutenvrije bereiding door varianten van kunststof, glas of RVS of zorg voor materiaal dat enkel voor glutenvrij gebruikt mag worden. Denk ook aan een houten messenblok.
• broodrooster: Een broodrooster verzamelt onderin hopen glutenkruimels en is onmogelijk schoon te krijgen. Gebruik een aparte broodrooster die je uitsluitend voor glutenvrij brood gebruikt, of maak gebruik van toaster bags om jouw glutenvrije brood veilig af te schermen.
• bakvormen en wafelijzer: Let goed op met wafelijzers, wafelbakplaten of broodbakmachines waarin gewone bloem is verwerkt. De hoekjes en de antiaanbaklaag zijn achteraf bijna niet meer 100% glutenvrij te krijgen. Een eigen apart toestel voor glutenvrije baksels is hier de veiligste keuze. 
• afwasborstel, spons en vaatdoek: Dit is een bekende blinde vlek. Een spons of afwasborstel waarmee net een deegkom is afgewassen, zit vol onzichtbare gluten. Als je hiermee het glutenvrije servies afwast, besmet je het meteen opnieuw. Gebruik een aparte afwasborstel, -spons voor de glutenvrije vaat (bijvoorbeeld in een andere kleur) en gebruik een schone vaatdoek.

Veilig bereiden en koken

• Glutenvrij krijgt voorrang: Kook je twee versies van een maaltijd (bijvoorbeeld gewone en glutenvrije pasta)? Bereid en serveer altijd eerst de glutenvrije maaltijd. Pas daarna werk je met de glutenvolle producten om overdracht via handen of materialen te vermijden.
• Aparte pannen en kookwater: Kook glutenvrije pasta nooit in het kookwater van gewone pasta. Gebruik tijdens het roeren ook strikt gescheiden lepels.
• Friteuse-valkuil: Frituur glutenvrije frietjes nooit in olie waarin eerder gewone kroketten, kaaskroketten of andere gepaneerde producten zijn gebakken. De losgekomen paneermeelresten zweven in het vet en besmetten de glutenvrije frietjes. Glutenvrij frituren vereist een aparte friteuse.  

Volgende stappen:

Nu de keuken thuis veilig is ingericht, kijken we naar de producten die je in huis haalt. Hoe lees je de verpakkingen correct?